Een eiland vol hulpbronnen
Lang leve het gezelschap op Kanaleneiland
Wat een bewonderenswaardige doorzetter, die huisarts Danhof. Als huisarts in de Utrechtse wijk Kanaleneiland is ze eindeloos bezig met verwijzen en rondbellen om mensen onderdak te brengen bij de GGZ. De pingpongpatiënt die heen en weer verwezen wordt tussen aanbieders die er allemaal liever niet aan beginnen. De boemerangpatient die zich na een vruchteloze ‘behandeling’ weer bij haar als huisarts meldt. Tenslotte de zorgmijders die hun hoop opgegeven hebben dat instanties nog iets voor hen kunnen betekenen. Wie wat uitzoomt van het artikel in Trouw waar Jeroen de Haan ons gisteren op wees, ziet een opstapeling van verwachtingen en teleurstellingen, van hele fte’s die opgaan aan beoordelen, verwijzen, opnieuw opstarten na aflopende indicaties, van hyperspecialisatie en exclusiecriteria die ermee gepaard gaan. Gemotiveerde mensen met enkelvoudige klachten dat wil nog wel, maar voor mensen met een opstapeling van problemen als LVB, verslaving, schulden of woonproblemen, wordt het echt moeilijk. Niets is intussen zo ondermijnend voor je zelfvertrouwen als wachten tot je een ‘behandeling’ mag ‘ondergaan’, of nog erger de afwijzing omdat het aanbod niet past bij waar jij mee worstelt.
Ik moet steeds weer denken aan de ontnuchterende bevindingen van Flip van Oenen in zijn boek ‘Verdragen’. GGZ helpt meestal niet. Hij stelt voor om mensen te vertellen dat het effect van therapie beperkt is en dat ze hun problemen zélf aankunnen. Geef mensen geen valse hoop, schrijft hij, maar moedig ze aan hoop te houden, actief te blijven en hun zorgen te delen met anderen of ze te verdragen. Met het oog op dat laatste zou ik huisarts Danhof een gedachte-experiment willen voorleggen.
Stel we gaan op woensdagmiddag in haar praktijk op Kanaleneiland een onderwijsgroep beginnen. Alle mensen die op een wachtlijst staan voor de GGZ of niet toegelaten worden vanwege uitsluitingscriteria, zijn welkom om zich bij die onderwijsgroep aan te sluiten. In die groep krijgen ze geen diagnose maar gaan ze aan het werk met de relationele uitdagingen die gepaard gaan met somberheid, angst, paniek, obsessieve gedachten, verslavingen of verwardheid. Iedere deelnemer heeft iets te leren. Dat leren kan het beste in een omgeving van metgezellen die als gezel (student) ook iets te leren hebben. De groep wordt opgestart door iemand die ruimte geeft zodat iedereen zijn verhaal kan doen, maar tegelijkertijd stimuleert dat mensen zichzelf helpen door elkaar te helpen. De groep zal al snel te groot worden voor de vergaderruimte van de praktijk in Kanaleneiland waarna er gebruik gemaakt wordt van de lokalen van omliggende scholen die op woensdagmiddagen toch niet gebruikt worden. Groepjes van 10 – 12 gezellen (studenten) gaan onbegeleid verder zolang ze willen. In verschillende klaslokalen ontstaan er zo weefsels van giften en wedergiften tussen de gezellen. Zou huisarts Danhof weer meer ruimte krijgen voor haar andere werk? Zouden de invaliderende krachten plaatsmaken voor vitaliserende krachten? Wie wat beter kijkt ziet een eiland vol hulpbronnen. Lang leve het gezelschap op Kanaleneiland!
#GezelschappelijkePsychiatrie #GGZ
Zie: https://www.trouw.nl/zorg/van-pingpongpatient-tot-zorgmijder-hoe-mensen-met-psychische-klachten-steeds-maar-terugkomen-bij-de-huisarts~b7e47077/